مرجان ساتراپی، هنرمند فرانسوی-ایرانی که با کتاب کمیک و فیلم «پرسپولیس» به شهرتی جهانی دست یافت، در سن ۵۶ سالگی درگذشت. خبرگزاری فرانسه روز پنجشنبه این خبر را به نقل از نزدیکان او منتشر کرد.
در بیانیهای که خانواده و نزدیکان او در اختیار این خبرگزاری قرار دادهاند، آمده است: «مرجان ساتراپی از اندوه درگذشت؛ کمی بیش از یک سال پس از مرگ ماتیاس ریپا، همسر و عشق زندگیاش». ماتیاس ریپا که تهیهکننده، بازیگر و فیلمنامهنویس بود، در ۸ آوریل ۲۰۲۵ درگذشت.
امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه در بیانیهای که پس از اعلام خبر درگذشت خانم ساتراپی منتشر شد، از «هنرمندی بزرگ» یاد کرد که «کودکیِ خود در ایران را به داستانی جهانشمول تبدیل کردهبود». او همچنین «مراتب تسلیت و تأثر عمیق» خود را به خانواده و نزدیکان این هنرمند ایرانی-فرانسوی ابراز کرد.
ساتراپی که از سال ۱۹۹۴ در فرانسه زندگی میکرد و در سال ۲۰۰۶ تابعیت این کشور را دریافت کرده بود، با مجموعۀ خودزندگینامۀ «پرسپولیس» به اوج شهرت رسید. او در این اثر، کودکی خود در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی، سرکوب مردم ایران و مهاجرت دشوارش به اروپا را روایت کرده بود.
نخستین جلد «پرسپولیس» در سال ۲۰۰۱ جایزه جشنواره کمیک آنگولم را از آن خود کرد. پس از آن سه جلد دیگر نیز منتشر شد. ساتراپی در سال ۲۰۰۷ با همکاری ونسان پارونو این اثر را به فیلم سینمایی تبدیل کرد؛ فیلمی که همان سال موفق به دریافت جایزه هیئت داوران جشنواره کن شد. او هنگام دریافت این جایزه گفته بود: «با وجود آنکه این فیلم اثری جهانی است، آن را به همه ایرانیان تقدیم میکنم». ساتراپی در سالهای اخیر نیز بارها از عملکرد جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرده بود.
در سال ۲۰۰۵، یکی دیگر از آثار او با عنوان «خورش آلو با مرغ» که داستان آن نیز در ایران دهۀ سی میگذرد، جایزه بهترین آلبوم جشنواره آنگولم را دریافت کرد. ساتراپی همچنین در سال ۲۰۱۱ با همکاری ونسان پارونو نسخه سینمایی این اثر را ساخت. در این فیلم بازیگرانی چون ماتیو آمالریک، گلشیفته فراهانی (در نقش دختری به نام ایران) ادوار بائر و ماریا د مدیروش ایفای نقش کردند.
امتناع از دریافت نشان لژیون دونور
مرجان ساتراپی که از منتقدان سرسخت حکومت ایران بود، در سال ۲۰۲۵ نشان لژیون دونور فرانسه را نپذیرفت تا به گفته خود، نسبت به «رویکرد ریاکارانه فرانسه در قبال ایران» اعتراض کند. او در توضیح عدم پذیرش این نشان، این اقدام خود را نه بیاحترامی به نهادهای فرانسوی، بلکه در چارچوب همبستگی با مردم ایران که به گفتۀ وی از سوی حکومت «گروگان» گرفته شدهاند، توصیف کرد.
ساتراپی در نامه به وزیر فرهنگ فرانسه از مقامات این کشور انتقاد کرد و گفته بود که حمایت از «انقلاب زنان ایران» نباید به گرفتن عکس یادگاری با قربانیان و مشاهیر در مراسم مرگ مهسا امینی محدود شود، بلکه بایستی با اقدامات عملی همراه باشد.
این هنرمند ایرانی از حدود دو سال پیش به عضویت بخش هنرهای سینمایی و سمعی-بصری آکادمی یا فرهنگستان هنرهای زیبای فرانسه درآمده بود. این آکادمی اعلام کرد که در نشست عمومی روز ۲٨ فوریه / ٩ اسفند، کرسی شماره پنج بخش هنرهای سینمایی به مرجان ساتراپی تعلق گرفته است. این کرسی قبلاً به ژاک پِرَن، تهیهکننده و بازیگر سرشناس فرانسوی تعلق داشت که حدود دو سال قبل از آن درگذشته بود.
حساب اینستاگرام مرجان ساتراپی بازتابی از اندوه عمیقش پس از درگذشت همسرش در سال گذشته بود. او در مجموعهای از پستها نوشته بود: «عشق زندگیام را از دست دادهام».
ار.اف.ای
