وزرای خارجه اتحادیۀ اروپا پس از سالها فشار از داخل و خارج این بلوک، روز پنجشنبه ۹ بهمن با قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی موافقت کردند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا خبر داد که وزرای خارجه این اتحادیه تصمیم گرفتند که در پی سرکوب خشونتبار اعتراضات ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را «سازمان تروریستی» اعلام کنند.
کایا کالاس با اشاره به این که «سرکوب نمیتواند بیپاسخ بماند» در شبکه ایکس نوشت: «وزرای خارجه اتحادیۀ اروپا بهتازگی گامی قاطع برداشتند و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بهعنوان یک سازمان تروریستی معرفی کردند.»
او تأکید کرد: «هر حکومتی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در واقع در مسیر نابودی خود گام برمیدارد.»
فرانسه که آخرین کشورِ مخالف این اقدام در میان ۲۷ عضو اتحادیۀ اروپا بود، روز هشتم بهمن موضع خود را تغییر داد و بدین ترتیب راه را برای این تصمیم هموار کرد. دو روز پیش از آن نیز وزیر خارجه ایتالیا از این تصمیم حمایت کرده بود.
ایالات متحده، کانادا و استرالیا پیشتر سپاه پاسداران را بهعنوان یک سازمان تروریستی معرفی کرده بودند. در داخل اتحادیۀ اروپا نیز آلمان و هلند مدتهاست خواستار چنین اقدامی بودند و استدلال میکردند که نقش این نیرو در سرکوب داخلی و فعالیتهای بیثباتکننده در خارج از کشور، چنین تصمیمی را توجیه میکند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قدرتمندترین شاخه نیروهای مسلح ایران بهشمار میرود که بهطور مستقل از ارتش جمهوری اسلامی فعالیت میکند و مستقیماً به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پاسخگوست.
این نهاد بلافاصله بعد از انقلاب ۱۳۵۷ دستور روحالله خمینی برای «حفاظت از انقلاب اسلامی» تأسیس شد و از آن زمان به نیرویی چندشاخه تبدیل شده است که یگانهای زمینی، دریایی، هوایی، اطلاعاتی و نیروهای ویژه اختصاصی خود را در اختیار دارد.
سپاه پاسداران همچنین کنترل نیروی شبهنظامی بسیج و نیروی قدس، شاخه برونمرزی خود را در دست دارد؛ نیرویی که به حمایت از گروههای شبهنظامی در سراسر خاورمیانه متهم شده است.
این نهاد با در اختیار داشتن بیش از ۱۸۰ هزار نیرو، نقشی محوری در امنیت داخلی ایران، کنترل مرزها و برنامههای موشکی ایفا میکند و در عین حال از طریق تسلط بر صنایع و زیرساختهای کلیدی، نفوذ اقتصادی قابل توجهی نیز دارد.
تحریمهای جدید اتحادیه اروپا
اتحادیۀ اروپا همچنین روز پنجشنبه تحریمهایی را علیه ۱۵ فرد و شش نهاد «مسئول نقضهای جدی حقوق بشر در ایران» تصویب کرد.
شورای اتحادیۀ اروپا در بیانیهای اعلام کرد که اسکندر مؤمنی، وزیر کشور ایران، محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، شماری از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تعدادی از مقامهای ارشد نیروهای انتظامی در میان افراد تحریمشده قرار دارند.
بر اساس این بیانیه، نهادهایی که روز پنجشنبه تحریم شدند شامل سازمان تنظیم مقررات رسانههای صوتی و تصویری ایران و چند شرکت نرمافزاری است که به گفته اتحادیۀ اروپا «در فعالیتهای سانسور، کارزارهای ترولینگ در شبکههای اجتماعی، انتشار اطلاعات نادرست و گمراهکننده در فضای آنلاین نقش داشتهاند یا از طریق توسعه ابزارهای نظارتی و سرکوبگرانه، به اختلال گسترده در دسترسی به اینترنت کمک کردهاند».
شورای اتحادیۀ اروپا همچنین چهار فرد و شش نهاد مرتبط با برنامه پهپادی و موشکی ایران را تحریم کرد و اعلام کرد که «تصمیم گرفته است ممنوعیت صادرات، فروش، انتقال یا تأمین کالا از اتحادیه اروپا به ایران را گسترش دهد تا شامل قطعات و فناوریهای بیشتری شود که در توسعه و تولید پهپادها و موشکها مورد استفاده قرار میگیرند».
واکنش ایران
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، ساعتی بعد از اعلام تصمیم اتحادیۀ اروپا، اضافه شدن سپاه پاسداران به فهرست سازمانهای تروریستی اروپا را «اشتباه راهبردی بزرگ» خواند.
او روز پنجشنبه و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در حال حاضر چندین کشور تلاش میکنند از شعلهور شدن یک جنگ تمامعیار در منطقه ما جلوگیری کنند. جالب است که هیچیک از این کشورها اروپایی نیستند. در مقابل، اروپا سرگرم دمیدن در آتش بحران است.»
اذعان وزیر خارجه ایران به احتمال بروز جنگ در حالی است که او قرار است فردا به ترکیه سفر کند و این سفر بر اساس برخی گزارشها برای رایزنی درباره تنش جاری میان تهران و واشینگتن انجام میشود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه از ایران خواست پای میز مذاکره بیاید و با کنار گذاشتن سلاح هستهای به توافق برسد، در غیر این صورت، حمله بعدی آمریکا به مراتب شدیدتر از حملات روز اول تیر به تأسیسات هستهای ایران خواهد بود.
از سوی دیگر، ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با انتشار بیانیهای تهدید کرد که «تبعات خطرناک» تصمیم اتحادیۀ اروپا درباره سپاه پاسداران، بر عهده سیاستگذاران اروپایی خواهد بود.
در این بیانیه اروپا به «اطاعت» از سیاستهای ایالات متحده متهم شده است.
