دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با نشریه پولیتیکو خواستار پایان یافتن رهبری ۳۷ ساله علی خامنهای در ایران شد. ترامپ به پولیتیکو گفت: «زمان آن رسیده که به دنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»
در همین رابطه بنابه اخبار رسانه های بین المللی، ناو هواپیمابر «یو اس اس آبراهام لینکلن» به همراه گروه رزمیاش به تنگه مالاکا رسیده و انتظار میرود ظرف پنج تا هفت روز آینده وارد حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شود. دو ناوشکن «یو اس اس اسپرونس» و «یو اس اس مایکل مورفی» نیز این ناو هواپیمابر را همراهی میکنند. همزمان، دستکم دوازده فروند جنگنده اف-۱۵ نیروی هوایی آمریکا طی ۲۴ ساعت گذشته وارد اردن شدهاند و پروازهای ترابری نظامی به پایگاه آمریکا در جزیره دیگو گارسیا در اقیانوس هند نیز گزارش شده است.
مقامهای آمریکایی به جروزالم پست گفتهاند: «همه گزینهها اکنون روی میز است» و هدف از این جابهجاییها، ایجاد یک «ظرفیت عملیاتی قابلتوجه» در منطقه است تا دونالد ترامپ، در صورت تصمیمگیری درباره اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران، «دامنهای گسترده از گزینهها» در اختیار داشته باشد.
دونالد ترامپ در گفتگویی با نشریه پولیتیکو، در واکنش به سرکوب خونین اعتراضها در ایران، بهصراحت اعلام کرد: «زمان آن رسیده که به دنبال رهبری جدید در ایران باشیم.» او همچنین علی خامنهای را «مردی بیمار» توصیف کرد که باید «دست از کشتار مردم خود بردارد». این اظهارات، به باور تحلیلگران، نشانهای از تشدید فشار لفظی کاخ سفید بر رأس هرم قدرت در جمهوری اسلامی است، هرچند هنوز به تصمیمی روشن برای اقدام نظامی منجر نشده است. با این حال، رئیس جمهوری آمریکا پیام قبلی خود را در شبکۀ اجتماعی خویش بازنشر کرده که در آن گفته بود که پیش از پایان دورۀ ریاست جمهوریای اش به ایران آزاد سفر خواهد کرد.
در اسرائیل نیز، بنیامین نتانیاهو دیروز یکشنبه ۱۸ ژانویه چند نشست امنیتی با حضور وزیران و مقامهای ارشد دفاعی و اطلاعاتی این کشور برگزار کرده است. منابع اسرائیلی به کان گفتهاند که «گزینه حمله آمریکا به ایران منتفی نشده» و اسرائیل سطح آمادهباش خود را حفظ کرده است، حتی اگر حملهای که پیشتر برایش مقطع زمانی پیشبینی میشد، به تعویق افتاده باشد.
با این حال، رسانههای اسرائیلی تأکید میکنند که تلآویو در قبال تحولات ایران، بهجای موضعگیری علنی، راهبرد «سکوت حسابشده» را در پیش گرفته است. تایمز اسرائیل مینویسد که نتانیاهو از آغاز اعتراضها از وزیران خود خواسته از اظهارنظرهای تحریکآمیز پرهیز کنند و خود نیز تنها به بیانیههایی کوتاه بسنده کرده است. به گفته تحلیلگران اسرائیلی، دخالت علنی اسرائیل میتواند به حکومت ایران «بهانه» بدهد تا سرکوب را با ارجاع به «دخالت خارجی» تشدید کند و همزمان هزینههای امنیتی را برای اسرائیل افزایش دهد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، در گفتگو با تایمز اسرائیل گفته است: «توان ما برای کمک محدود است و هزینهاش بالاست، چون هر دخالت آشکار میتواند به رهبران ایران مشروعیت بیشتری برای تشدید سرکوب بدهد.»
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، به جروزالم پست گفته است: «در نگاه نخست، حضور گسترده نیروهای امنیتی، بازداشتهای جمعی و ترس شهروندان مشهود است، اما سکوت خیابانها فریبنده است.» او با اشاره به سرکوبهای سال ۲۰۱۹ تأکید کرده که این سطح از سرکوب، اگرچه در کوتاهمدت ترس ایجاد میکند، اما در بلندمدت «خصومت و نفرت» علیه حکومت را عمیقتر میسازد و مراسم سوگواری، بهویژه چهلم جانباختگان، میتواند بار دیگر به کانون بازگشت اعتراضها تبدیل شود.
در واشنگتن نیز، اختلافنظرها بر سر «هدف» و «دامنه» هر اقدام احتمالی ادامه دارد. دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل، نوشته است که ترامپ ممکن است به دنبال یک اقدام «بزرگ و نمایشی» باشد تا نشان دهد به وعدههای خود به معترضان ایرانی پایبند بوده است. شاپیرو در عین حال هشدار داده که حذف رهبر جمهوری اسلامی لزوماً به تغییر رژیم نمیانجامد و حتی ممکن است به قدرتگیری سپاه پاسداران، دستکم در یک دوره انتقالی، منجر شود.
در واکنش به این تحولات، مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز یکشنبه در پیامی در شبکه ایکس هشدار داد که هرگونه حمله به علی خامنهای «معادل جنگ تمامعیار با ملت ایران» خواهد بود. همزمان، تایمز اسرائیل گزارش داده است که قوه قضائیه جمهوری اسلامی از احتمال تسریع در اجرای احکام اعدام بازداشتشدگان اعتراضات اخیر سخن گفته و در کنار آن، دسترسی به اینترنت پس از یک وقفه کوتاه، بار دیگر بهشدت محدود شده است. این اقدام به برکناری مدیرعامل اپراتور تلفن همراه «ایرانسل» به دلیل «همکاری نکردن با قطع اینترنت» انجامیده است.
