در حالی که اعتراضهای گسترده در ایران با وجود سرکوب خونین ادامه دارد، برنار گهتا، روزنامهنگار باسابقه فرانسوی و نماینده پارلمان اروپا از جناح میانهرو، «رنيو»، در تحلیلی در روزنامه لیبراسیون پیشبینی میکند که جمهوری اسلامی در آیندهای نهچندان دور سقوط خواهد کرد. به باور او، حکومت ایران به مرحلهای رسیده که دیگر جز زور و سرکوب، ابزار مؤثری برای حفظ قدرت در اختیار ندارد.
گهتا با یادآوری جمله مشهور تالیران – «با سرنیزه میتوان هر کاری کرد، جز نشستن روی آن»- مینویسد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز به زودی با این واقعیت روبررو خواهد شد. او تصریح میکند: «در روزها یا ماههای آینده، رژیم ایران سقوط خواهد کرد.» به گفته گهتا، این سقوط الزاماً به معنای آرامش فوری نیست، اما نشانه پایان نظمی است که دیگر توان بازتولید خود را ندارد.
به نوشته گهتا، تهدید معترضان با گلوله، تانک و پهپاد شاید بتواند برای مدتی ترس ایجاد کند، اما سلاحها فرسوده میشوند و بدون منابع مالی و حداقلی از رضایت اجتماعی، حکومت اسلامی نمیتواند دوام بیاورد. او یادآوری میکند که برنامه هستهای، تحریمهای بینالمللی و هزینههای سنگین حمایت از متحدان منطقهای – از حزبالله لبنان تا نیروهای نیابتی در سوریه، یمن و عراق – خزانه ایران را تهی کرده و امکان هرگونه امتیازدهی اقتصادی یا اجتماعی را نیز در داخل از میان برده است.
به باور این تحلیلگر و سیاستمدار فرانسوی، جمهوری اسلامی حتی دیگر نمیتواند بر وعده «عظمت ملی» یا نفوذ منطقهای تکیه کند. او مینویسد نفوذ ایدئولوژیک انقلاب ایران در خاورمیانه از میان رفته و ناتوانی حکومت در پاسخ مؤثر به حملات اسرائیل و آمریکا، تصویر قدرت بازدارنده آن را در داخل بهشدت تضعیف کرده است. از نگاه گهتا، این حکومت اکنون «به استخوان رسیده» و ناگزیر وارد مرحله شکافهای درونی خواهد شد.
او پیشبینی میکند که میان جناحهای ایدئولوژیک و عملگرا، تندروها و واقعگرایان، و همچنین در میان نیروهای نظامی و حامیان سابق رژیم، گسستهایی شکل خواهند گرفت که میتوانند روند فروپاشی رژیم را تسریع کنند. گهتا مینویسد: «صفحهای در تهران در حال ورق خوردن است»، هرچند او امیدوار است که گذار از جمهوری اسلامی تا حد ممکن کمهزینه و با خونریزی هر چه کمتر همراه باشد.
این تحلیل در فضایی منتشر میشود که دیگر رسانههای اصلی فرانسه نیز بر بحران عمیق مشروعیت جمهوری اسلامی تأکید دارند. روزنامه لوموند در سرمقالهای مینویسد که هر موج اعتراض و هر سرکوب خونین، بیاعتباری حکومتی را بیشتر میکند که از مردم خود فاصله گرفته و به دلیل اولویت دادن به برنامه هستهای و حمایت از متحدان منطقهای، بهای سنگینی را مردم ایران تحمیل کرده است. به نوشته لوموند، تداوم سرکوب نهتنها بحران را مهار نمیکند، بلکه آن را تشدید میکند و حکومت را به سمت فرسایش و در نهایت فروپاشی سوق میدهد.
همزمان، در روزنامه فیگارو، برونو روتایو، وزیر کشور پیشین فرانسه، از زاویهای سیاسیتر به همین نتیجه میرسد و خواستار کنار گذاشتن «احتیاطهای دیپلماتیک» از جانب فرانسه در قبال حکومت تهران میشود. او اعتراضهای جاری در ایران را نشانه رد یک نظام تمامیتخواه میداند و تأکید میکند که تقلیل این اعتراضها به نارضایتی اقتصادی، واقعیت بحران را پنهان میکند. اگر برنار گه سقوط اجتناب ناپذیر جمهوری اسلامی را پیش بینی می کند، وزیر کشور پیشین فرانسه صریحاً می گوید : «رژیم ایران باید سقوط کند.»
در مجموع، تحلیل برنار گهتا در لیبراسیون – که پیشبینی صریح سقوط جمهوری اسلامی را مطرح میکند – بازتابدهنده فضایی است که در بخشی از رسانهها و محافل سیاسی فرانسه شکل گرفته است: تصویری از حکومتی که به گفته این تحلیلها، دیگر نه مشروعیت اجتماعی دارد، نه منابع اقتصادی کافی، و نه چشماندازی برای بازسازی اعتماد عمومی؛ وضعیتی که از نگاه گهتا، حکومت اسلامی را به پایان خود نزدیک کرده است.
ار اف ای
