پژوهشی درباره ارتباط خداناباوری و بی‌اخلاقی در جامعه

بنابه گزارش یورو نیوز، نتایج پژوهشی که روز دوشنبه هفتم اوت در پاریس منتشر شد از قدرت پیشداوری‌‌ها درباره افراد فاقد باور‌های مذهبی حکایت دارد. آیا بی‌خدایان بی‌اخلاق هستند؟

به گزارش خبرگزاری فرانسه، گروهی از پژوهشگران زیر نظر ویل جرویس، روانشناس و استاد دانشگاه کنتاکی آمریکا تحقیقی را در ۱۳ کشور لائیک یا مذهبی در پنج قاره جهان انجام داده‌اند. بر اساس نتایج این پژوهش، عامه مردم فکر می‌کنند که اعمال بشدت غیراخلاقی (مورد قتل‌های زنجیره‌ای در این تحقیق) به احتمال بیشتری از ملحدان سر می‌زند تا افراد معتقد.

به گفته ویل جرویس، چنین یافته‌ای سوءظن عمیقا ریشه‌دار در زمینه اخلاق‌باوری بی‌خدایان را تایید می‌کند و بر شهودی فراگیر دلالت دارد که بر پایه آن مذهب یکی از عناصر ضروری تشکیل‌دهنده اخلاق است. بر این اساس، فرد ملحد هراسی از مجازات خدایان ندارد و خود را آسان‌تر مجاز به انجام کارهای بد می‌کند.

این مطالعه بیش از ۳۲۰۰ نفر را که عمدتا ساکن چهار گوشه دنیا از آمریکا، بریتانیا، فنلاند، استرالیا تا امارات متحده عربی، سنگاپور، چین و هند هستند بعنوان نمونه تحقیق مورد بررسی قرار داده است.

پژوهشگران در ابتدای کار مشخصات فردی را برای حاضران در این تحقیق توصیف کردند که در کودکی حیوانات را آزار و اذیت می‌کرده و در بزرگسالی به یک قاتل سریالی تبدیل می‌شود. این فرد بطور بالقوه می‌توانسته پنج نفر بی سرپناه را بکشد و بدن‌ آنها را قطعه قطعه کند.

پس از این مرحله، پژوهشگران از نیمی از افراد مورد بررسی پرسیدند که فرد مذکور می‌تواند ۱) معلم باشد یا ۲) معلمی که دارای باورهای مذهبی؟

افراد گروه دوم هم می‌بایست بین ۱) معلم و یا ۲) معلمی که به هیچ خدایی باور ندارد یکی را انتخاب می‌کردند.

نتیجه تحقیق حاکی از آن است که اکثر افرد حاضر در این پژوهش فکر می‌کنند که خشونت‌های شدید بیشتر از طرف ملحدان روی می دهد تا از طرف افراد معتقد به باورهای مذهبی.

نتیجه در کشورهایی با جمعیت عمدتا مسیحی، مسلمان، هندو ، بودایی و همچنین غیرمذهبی مشابه بود.
نکته جالب اینکه حتی ملحدان نیز پیشدواری مشابهی درباره افراد معتقد و ملحد دارند و همانطور که مدیر این پروژه تحقیقاتی می‌گوید نتایج این تحقیقات بر فراگیری هنجارهای مذهبی عمیقا ریشه‌دار دلالت دارد.

به باور ویل جرویس، حتی در کشورهای کاملا لائیک هم به نظر می‌رسد که افراد جامعه باطنا بر این باورند که مذهب بعنوان یک سپر اخلاقی عمل می‌کند.

نتایج این تحقیق دستاورد مهمی در تبیین چرایی فراگیر بودن نگرش‌های منفی نسبت به ملحدان محسوب می‌شود.